กระบวนการผลิตกระดาษชำระ หรือการผลิตทิชชู่ ตั้งแต่แหล่งวัตถุดิบ ไปจนถึงผลิตภัณฑ์สุดท้ายที่เราใช้กันทุกวันในบ้าน มีความเป็นมายังไง ทำไมถึงกลายมาเป็นแผ่นๆที่เราดึงใช้ทุกวันได้ ไม่ต้องเดาเป็นหวยเดี๋ยวพาไปดูพร้อมกันครับ
เบื้องหลังการผลิตทิชชู่
จากต้นไม้สู่ห้องน้ำ
กระดาษชำระ หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า “ทิชชู่” คือของใช้ประจำบ้านที่ดูเรียบง่ายและธรรมดา แต่เบื้องหลังกลับมีเรื่องราวของวิทยาศาสตร์ การแปรรูปวัตถุดิบ และอุตสาหกรรมที่ซับซ้อนกว่าที่คิดครับ
1.ต้นทางจากธรรมชาติ: ไม้สำหรับทำกระดาษ
วัตถุดิบหลักของการผลิตทิชชู่คือ เยื่อไม้ (Pulp) ซึ่งได้มาจากไม้ชนิดต่างๆ โดยเฉพาะ:
- ไม้เนื้ออ่อน (Softwood): เช่น ต้นสน มีเส้นใยยาว ทำให้ทิชชู่เหนียวและทนทาน
- ไม้เนื้อแข็ง (Hardwood): เช่น ยูคาลิปตัส มีเส้นใยสั้น ให้ผิวสัมผัสนุ่ม
โรงงานผลิตกระดาษมักใช้การผสมระหว่างไม้สองประเภทนี้ เพื่อให้ได้คุณสมบัติที่สมดุลระหว่าง ความนุ่ม และ ความแข็งแรง
2.การแปรรูปไม้เป็นเยื่อกระดาษ (Pulping)
หลังจากตัดไม้และนำเข้าโรงงาน ขั้นตอนถัดไปคือการเปลี่ยนไม้ให้กลายเป็นเยื่อกระดาษ
วิธีหลักในการทำเยื่อ
- Mechanical Pulping: บดไม้ให้เป็นเยื่อโดยใช้แรงกล
- Chemical Pulping (เช่น กระบวนการ Kraft): ใช้สารเคมีแยกเส้นใยออกจากลิกนิน (สารเหนียวที่ยึดเนื้อไม้)
กระบวนการ Chemical จะให้เยื่อที่ขาวและนุ่มกว่า เหมาะสำหรับทิชชู่
3.การฟอกขาว (Bleaching)
เยื่อที่ได้จากกระบวนการข้างต้นมักมีสีเข้ม ต้องผ่านการ “ฟอก” เพื่อให้ได้สีขาวสะอาด
สารที่ใช้ในการฟอก:
- คลอรีนไดออกไซด์ (ในระบบ ECF)
- ออกซิเจนหรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (ในระบบ TCF – ปลอดคลอรีน)
เหตุผลที่ต้องฟอก:
เพื่อให้กระดาษดูสะอาด ถูกสุขอนามัย และสวยงามตามมาตรฐานผู้บริโภค
4.การขึ้นรูปกระดาษ (Papermaking)
หลังจากได้เยื่อที่พร้อมใช้งาน เยื่อจะถูกผสมน้ำจนกลายเป็นของเหลวเจือจาง แล้วเทลงบน สายพานกรอง (wire mesh) เพื่อเริ่มขึ้นรูปเป็นแผ่นกระดาษ
กระบวนการหลัก
- การขึ้นรูป: เยื่อถูกกระจายบนสายพาน
- การรีดน้ำ: ลูกกลิ้งบีบไล่น้ำออก
- การอบแห้ง: ใช้ลมร้อนหรือไอน้ำอบให้แห้ง
- การรีดเรียบ: ใช้ลูกกลิ้งขัดผิวให้เรียบ
จากนั้นจะได้ “แผ่นกระดาษทิชชู่ดิบ” ที่บางและนุ่ม พร้อมเข้าสู่กระบวนการต่อไป
5.การแปรรูปให้เป็นม้วนทิชชู่
กระดาษดิบจะถูกส่งเข้าเครื่อง Rewinder เพื่อตัดและม้วนเป็นขนาดใหญ่เรียกว่า Jumbo Roll
จากนั้น:
- ผ่านเครื่องตัดให้เป็นม้วนเล็ก
- บางกรณีอาจ ประทับลาย (emboss) เพื่อเพิ่มความนุ่มและน่าสัมผัส
- นำไป บรรจุหีบห่อ ด้วยเครื่องอัตโนมัติ
6.การควบคุมคุณภาพ
ก่อนจะถึงมือผู้บริโภค ทิชชู่จะถูกตรวจสอบ:
- ความบาง/ความหนา
- ความเหนียว
- การดูดซับน้ำ
- ความนุ่มของผิวกระดาษ
เพื่อให้ได้คุณภาพตามมาตรฐานที่กำหนดไว้สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับร่างกาย
7.ความใส่ใจด้านสิ่งแวดล้อม
อุตสาหกรรมทิชชู่ในปัจจุบันมีการใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น:
- ใช้ไม้จาก ป่าปลูกเพื่อการผลิต (ไม่ใช่ป่าธรรมชาติ)
- ฟอกขาวแบบปลอดคลอรีน (TCF/ECF)
- ผลิตกระดาษรีไซเคิลสำหรับทิชชู่แบบไม่สัมผัสร่างกาย
การลดการใช้น้ำและพลังงานในโรงงาน
สรุป: ทิชชู่ไม่ใช่แค่กระดาษธรรมดา
เบื้องหลังทิชชู่ที่ดูเรียบง่าย คือกระบวนการที่ซับซ้อน และอาศัยความรู้ทางวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม และความใส่ใจในคุณภาพและสิ่งแวดล้อม
การเข้าใจที่มาของของใช้ธรรมดานี้ อาจทำให้ใช้มันอย่างมีสติและเห็นคุณค่ามากขึ้น